İnsanlar gibi kedilerinde aşı vurulma ihtiyaçları vardır.Kedilerde hangi aşıların ne zaman vurulacağını gösteren takvime “Kedi Aşı Takvimi” veya “Kedi Aşı Karnesi” denilmektedir.Kedilere mikrop ve bakterilerden korunmak için çeşitli aşılar vurulmaktadır.Bakteri ve mikroplar kedilerimizde ölümcül hastalıklara yol açabilir.Onun için mutlaka aşı takvimini takip etmenizi öneriyoruz.
Ancak kediniz taşıma kutusuna girmekten korkuyorsa veya klinik ortamında strese giriyorsa, evde aşı hizmetimizden faydalanarak bu süreci hem kendiniz hem de dostunuz için çok daha konforlu hale getirebilirsiniz.
Kedi aşı takvimi, kedinizi hastalıklara karşı korumanın ve sağlıklı kalmasının en önemli yoludur. Hangi yaşta hangi aşıların gerekli olduğunu ve aşıların kedinizin sağlıklı kalmasına nasıl yardımcı olduğunu bilmek ve takip etmek zor olabilir.
Yavru Kedilerin İhtiyaç Duyduğu Aşılar
Aşılar, evcil hayvanınızın bağışıklık sistemini güçlendirecek ve patojene özgü antikorlar geliştirmesine yardımcı olacaktır. Evcil hayvanınız aşılandıktan sonra ileride yakalanacağı virüsü tanıyacak ve bağışıklık sistemi bu hastalıkla savaşmak için hazır olacaktır.
Yavru kedilerin bağışıklık sistemleri kendilerini koruyacak kadar yeterli olmuyor ve aşı takviminin doğru belirlenmesi evcil hayvanınızın ömrünü uzatacaktır.
Yavru kedilerin ihtiyaç duyduğu en önemli aşılar;
FVRCP Kombine Aşısı: Kedilerde Rinotracheitis, calicivirüs (kedi coronavirüsü) ve panleukopenia dahil birçok ölümcül hastalığın önüne geçilmesinde etkendir. – Daha fazla bilgi
Kuduz: Tükürük yoluyla evcil hayvanlara bulaşabilen ve beyin iltihabına neden olan kuduz için aşılanma gerekmektedir. – Daha fazla bilgi
Feline Lösemi (FEIV): Açık alanda dolaşan kediler, damızlık çiftliklerinde kalanlar, kan, tükürük veya diğer vücut sıvılarının değişimi ile kedi lösemisine maruz kalma riskleri daha yüksektir. – Daha fazla bilgi.
Bordetella: Köpek kulübesi öksürüğü olarak adlandırılan bir köpek kulübesi veya bakımlarda aşılanmamış hayvanlara maruz kalan kedilerde genellikle bordotella aşısı olması gerekmektedir.
Yavru Kedi Aşı Takvimi
Yavru kedilerin aşı takvimi ve uygulama zaman aralıkları;
İç ve Dış Parazit aşısı: 6-8 hafta arasında,
Karma Aşı: 8 – 10 hafta,
Lösemi aşısı: 9-11 hafta
Karma aşı tekrarı: 10-12 hafta
Lösemi aşısı: 11-13 hafta
Kuduz aşısı: 12-14 hafta
Yetişkin Kedilerin Aşı Takvimi
1 yaşını tamamlayan her kedi artık yetişkin kedi olarak tanımlanır. Yavruluk döneminde yapılan aşıların tekrarlanması ve kedi bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için aşılama yapılmaktadır.
Düzenli olarak aşılama yaptırdığınızda veterineriniz ile görüşmeleriniz sonucu temel gereklilikte olmayan aşıları da evcil hayvanınıza yaptırabilirsiniz. Kedilerin yaşam koşulları, genel sağlık durumu ve potansiyel hastalıkları gibi detaylar hangi tür aşı olacaklarına karar verdirebilir.
Kedi Aşı Takvimi
Kedilerin hayatları boyunca vurulması gereken aşılar ve zorunlu olarak aşı takviminde yer alan aşılara aşağıdaki tablodan ulaşabilirsiniz.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: En erken 8 haftalık olan kedilerde tek doz. 1 yıl sonra da yeniden aşılanma.
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: Yıllık tek doz ile güçlendirme aşısı.
Güçlendirici Tavsiyeler: Yılda 1 veya 3 yılda bir gereklidir. Devlet düzenlemeleri ile sıklık oranı farklılık gösterebilir.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: 6 haftalıktan erken, daha sonra da her 3-4 haftada bir kez aşılama
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: 3-4 hafta arayla 2 doz.
Güçlendirici Tavsiyeler: İlk serinin son dozundan bir yıl sonra, daha sonra her 3 yılda bir doz verilebilir.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: 6 haftalıktan erken, daha sonra da her 3-4 haftada bir kez aşılama.
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: 3-4 hafta arayla 2 doz.
Güçlendirici Tavsiyeler: İlk serinin son dozundan bir yıl sonra, daha sonra her 3 yılda bir doz verilebilir.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: 6 haftalıktan erken, daha sonra da her 3-4 haftada bir kez aşılama.
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: 3-4 hafta arayla 2 doz.
Güçlendirici Tavsiyeler: İlk serinin son dozundan bir yıl sonra, daha sonra her 3 yılda bir doz verilebilir.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: 8 haftadan önce, 3-4 hafta arayla.
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: 3-4 hafta arayla 2 doz.
Güçlendirici Tavsiyeler: Her yavru kedi yılda 1 kez aşı olmalıdır. Eğer dışarı çıkmıyor ve başka kediler ile görüşmüyorsa daha fazla aşıya gerek yoktur.
16 Haftadan Küçük Yavru Kediler: 4 haftadan önce
16 Haftadan Büyük Yetişkin Kediler: 1 yıl arayla 2 doz
Güçlendirici Tavsiyeler: Yıllık olarak
Kedilerde Aşılar Gecikirse Ne Olur?
Kedilerin vurulması gereken aşıların takvim açısından geciktirilmesi, bağışıklık sisteminin hastalıklara karşı savunmasız kalmasına sebebiyet verir. Bu olumsuz tablonun ortaya çıkmaması adına aşı takvimi, kedinin yaşına ve bağışıklık durumuna göre belirli aralıklarla planlanmak zorundadır. Bu durum yavru kedilerde daha da yıkıcı sonuçlar sunmaktadır.
Geciktirilmiş ya da atlanmış bir aşı, kedilerin hayatlarının henüz ilk aylarında karşılaşılabilecekleri enfeksiyonlara karşı yüksek risk anlamına gelecektir. Maalesef aşıları geciken kedilerde viral hastalıklar çok daha ağır olacaktır. Panleukopenia, solunum yolu enfeksiyonları ve calicivirus gibi ciddi rahatsızlıklarda erken dönemde müdahale şarttır. Oysa düzenli aşılanan kedilerde bu hastalıklar ya hiç görülmez ya da çok hafif belirtilerle atlatılır.
Bu arada aşı gecikmelerinin bir diğer önemli sonucu, aşılama sürecinin başa dönme ihtimalidir. Mesela karma veya lösemi gibi aşılarda, belirlenen süreler aşıldığında bağışıklık yeterince oluşmadığı için tekrar dozları gerekebilir. Bu da sürecin sekteye uğraması anlamına gelir. Bu gerekçelerle kedilerin aşı takvimlerine belli bir disiplinle uyulması gerekir.
Kedilerde Aşılar Neden Bu Kadar Önemlidir?
Kedilerde uygulanması gereken aşıların özellikle bazıları hayati derecede önem teşkil etmektedir. Zira aşılar, kedilerin bağışıklık sistemlerini hastalıklara karşı hazırlayan en sağlam duvar olarak kabul edilir. Bu geleneksel ve etkili sağlık uygulaması, bilhassa da yavru kedilerde olmazsa olmaz bir noktadadır.
Bilindiği gibi yavru kedilerde bağışıklık sistemi henüz tam olarak gelişmediği için, dış ortamdan gelebilecek virüs ve bakterilere karşı oldukça savunmasızdırlar. Oysa aşılarla beraber vücut, kedilerin karşı karşıya kalabilecekleri hastalık etkenlerini daha önceden tanır. Bu süreçten sonra da gerçek bir enfeksiyonla karşılaştığında çok daha hızlı ve güçlü bir savunma geliştirir. Bir anlamda vücudu ilgili hastalıklara karşı önden hazırlar.
Ne yazık ki kedilerde görülen birçok viral hastalık, hızlı seyirli olabilir ve tedavi şansı oldukça sınırlıdır. Bu noktada panleukopenia, calicivirus veya herpesvirus gibi hastalıklara özel olarak vurgu yapmalıyız. Bu tip hastalıklar bulaşıcı oldukları gibi ölümcül sonuçlar yaratabilirler. Aşılar, bu hastalıkların ya tamamen önlenmesini ya da çok daha hafif atlatılmasını sağlar. İşte tam olarak bu nedenle patili dostlarımız için aşılar, çok önemli bir koruma uygulamasıdır.
Aşılamanın bir diğer önemli yönü de hastalıkların yayılımını kontrol altına almasıdır. Aynı evde birden fazla kedi yaşayan ya da dış ortamla teması olan kedilerde, aşısız bireyler hastalıkların hızla yayılmasına neden olabilir. Düzenli aşı takvimi uygulanan kediler, hem kendileri hem de çevrelerindeki diğer hayvanlar için daha güvenli bir yaşam alanı oluşturur.
Kedilerin Aşılama Döneminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kabul edileceği üzere kedilerde aşılama disiplini, salt takvimdeki tarihlere uymakla alakalı bir durum değildir. Zira aşının etkili ve güvenli olabilmesi için kedinin genel sağlık durumunun uygun olması gerekir. Bu noktada aşı öncesinde kedinin ateşi, iştahı, dışkı durumu ya da genel davranışları mutlaka profesyonel çerçevede değerlendirilmelidir. Halsizlik, ishal, kusma veya enfeksiyon bulguları olan kedilerde aşılama ertelenmeli ve önce mevcut sağlık sorunu tedavi edilmelidir.
Aşılama döneminde dikkat edilmesi gereken konuların başında iç ve dış parazit uygulamalarının düzenli yapılması gelmektedir. Parazit yükü yüksek olan kedilerde bağışıklık sistemi baskılanabilir ve aşıdan beklenen koruyucu etki yeterince oluşmayabilir. Bu gerekçelerle çoğu aşı programı, parazit uygulamalarından sonra planlanır. Öte taraftan aşıların belirlenen aralıklarla ve önerilen dozlarda yapılması, bağışıklığın sağlıklı şekilde gelişmesi açısından da değerlidir.
Hamilelik ve emzirme dönemlerine de özel olarak dikkat çekmemiz gerekir. Bu kritik dönemler aşılama açısından özel dikkat gerektiren süreçlerdir. Aslında hamile kedilere zorunlu olmadıkça aşı uygulanmaz. Bu, genel olarak kabul gören bir kuraldır. Çünkü canlı aşılar hamile kediler için özellikle risk taşıyabilir. Bu dönemlerde aşılama gerekip gerekmediğine yalnızca veteriner hekim karar verebilir. Zira bu süreçte kedinin sağlığına dair risk–fayda değerlendirmesi yapılmalıdır.
Genel itibarıyla bir kedi aşı olduktan sonra birkaç gün dikkatli şekilde gözlemlenmelidir. Hafif halsizlik, iştah azalması veya aşı bölgesinde hassasiyet gibi geçici yan etkilerin görülmesi çok doğaldır. Fakat eğer yüksek ateş, şiddetli halsizlik, yüz veya patilerde şişlik gibi durumlar fark edilirse zaman kaybetmeden veteriner hekime başvurulmalıdır. Bu belirtiler nadir görülse de erken müdahale büyük önem taşır.
